Tatilin üçüncü gününde açık büfede zeytinlerin nerede olduğunu artık biliyorsun. Dördüncü gün kahve makinesine en hızlı hangi taraftan ulaşacağını da öğreniyorsun. Beşinci gün ise yarın yine aynı şeyleri seçeceğinden şüphelenmeye başlıyorsun.
O sırada otelin dışında bir yerde fırından pide çıkıyor, pazarda domates tartılıyor, yan masada şehrin en iyi piyazını kimin yaptığı tartışılıyor.
Lavanta Ride olarak bir gününü her şeyin dahil olduğu yerde değil, gerçekten merak ettiğin yerlerde yemek yiyerek geçirmeni öneriyoruz. On restorana yetişme telaşı olmadan, mutlaka “en otantik mekânı” bulmaya çalışmadan, her gösterişsiz tabelanın ardında bir lezzet keşfi varmış gibi davranmadan.
Günlerden cumartesi olsun. Sabah Şirinyalı’daki pazardan başlayalım, öğlen bir pideci bulalım, akşama doğru Kaleiçi’ne geçelim. Duraklar arasında yeniden acıkacak kadar zaman bırakalım.
Şirinyalı Cumartesi Pazarı’na büyük bir kahvaltı yapmadan, ama bir aylık alışverişe çıkıyormuş gibi de hazırlanmadan gelmek en iyisi. Muratpaşa Belediyesi’nin pazar yerleri listesine göre pazar, Şirinyalı Mahallesi’nde 1524, 1530 ve 1533 sokaklarda kuruluyor. Yola çıkmadan önce güncel bilgiyi kontrol etmekte fayda var: mahallede farklı bir konumda kurulan ayrı bir perşembe pazarı da bulunuyor.
Scooter’ı park etmeye izin verilen bir yerde bırakıp yürüyerek devam ediyoruz. Tezgâhların arasında zaten işimize yaramazdı. Burada etrafa bakmak, durmak, bazen de birkaç adım geri dönmek gerekiyor.
Sıradan bir sabah düşün: pazarcı fiyat etiketini düzeltiyor, bir müşteri yeşillikleri sanki bütün öğle yemeğinin kaderi onlara bağlıymış gibi dikkatle seçiyor, bir başkası biraz daha eklemesini istiyor. Sen henüz ne yiyeceğini bilmiyorsun. İşin keyfinin yarısı da bu.
Güzel görünen her şeyi hemen almaya çalışma. Başlangıç için biraz meyve, zeytin ya da peynir yeterli; gerçekten canın ne çekiyorsa onu seç. Tadım teklif edilirse önce ne olduğunu sor, dene, sonra karar ver. Fiyatın kilo, adet ya da paket için mi söylendiğini de netleştir.
Burada bir anlığına “gastronomi turu” fikrini unutmak iyi geliyor. Etrafındaki insanlar gezginler için bir gösteri yapmıyor. Evlerine yiyecek alıyorlar. Sen de o sabahın küçük bir parçası oluyorsun.
Pazardan sonra oturmak istiyorsun. Masaya sığmayan yirmi tabaklık bir kahvaltı bulmak zorunda değilsin.
Yakınlarda küçük bir fırın ya da kafe seçip bir hamur işiyle çay söyleyebilirsin. Mekân dışarıdan yiyecek getirilmesine izin vermiyorsa pazardan aldıklarını sonraya sakla.
Siparişini beklerken şehir, haritadaki işaretlerden ibaret olmaktan çıkıyor. Kimin bir dakikalığına uğradığını, kimin uzun uzun oturduğunu, kiminse ne istediğini söylemesine bile gerek kalmadığını fark ediyorsun.
Yan masada turistler olabilir. Menü üç dilde hazırlanmış olabilir. Bunların hiçbiri deneyimi bozmaz.
Rusça menü olmaması kalite belgesi değil. İngilizce menü olması da kalkıp gitmek için bir sebep değil. Biz güzel bir kahvaltı arıyoruz, ne kadar iyi gezgin olduğumuzu kanıtlayacak bir sınav değil.
Biraz yürüdükten sonra gerçekten acıkıyorsun. Şimdi gözün bir pideci tabelası arayabilir.
“Yalnızca yerlilerin bildiği gizli adres” olmasına gerek yok. Menüsü ve fiyatları belli, işleyen bir fırın ya da küçük bir lokanta yeterli. Hoşuna giden bir yer gördüğünde önce güvenli bir park yeri bul, sonra fırına bakmaya git. Güzel kokuyor diye işlek yolun kenarı park yerine dönüşmüyor.
Bu rota için şehir dışına çıkmana da gerek yok. “Yol üstündeki pideci”, dün tabelasına bile bakmadan geçtiğin sıradan bir sokakta olabilir.
Masaya oturunca iç harçlarını sorabilir ya da menüden göstermelerini isteyebilirsin. Macera olsun diye ne olduğunu bilmeden sipariş vermek zorunda değilsin. Telefonda çeviri uygulaması kullanmak, seyahatini daha az bağımsız yapmaz.
Sonra en güzel an geliyor: pide masaya bırakılıyor, sohbet kesiliyor ve herkes yemeğe odaklanıyor.
Sıcak hamur, iç harcı, sabırsızlıkla alınmış ilk lokma… Fotoğraf çekmeyi düşünmüştün ama ancak siparişin yarısı bittiğinde hatırlıyorsun.
Pide yerine özellikle Antalya mutfağından bir şey denemek istersen öğle yemeğini piyaza ayır.
Antalya piyazını bildiğimiz fasulye salatasından ayıran şey, tahinli tarator sosu. Sosta limon suyu, sirke, sarımsak ve başka malzemeler bulunuyor; piyaz domates, yeşillik, tercihe göre soğan ve haşlanmış yumurtayla tamamlanıyor. Burada piyaz yalnızca bir eşlikçi değil, başlı başına bir yemek olabiliyor.
Antalya’da piyazın yanına sık sık şiş köfte geliyor. Yan yana çalışan işletmelerin tahinli sosları bile birbirinden biraz farklı olabiliyor. Türkiye Kültür Portalı da şehrin köfte-piyaz geleneğini anlatırken bu farklara dikkat çekiyor.
Böyle bir öğle yemeğinin güzel tarafı şu: genel bir “Türk mutfağı” fikrini değil, doğrudan bu şehirle özdeşleşmiş bir lezzet birlikteliğini deniyorsun.
Susam alerjin varsa içeriğini netleştirmeden bu yemeği seçme; tahin susamdan yapılıyor. Genel olarak beslenmeyle ilgili kısıtlamalarını ilk lokmadan sonra değil, sipariş vermeden önce söylemek daha iyi.
Pideyle piyazı aynı öğle yemeğine sığdırmak zorunda da değilsin. Bu rotayı başka bir gün yeniden yapabilirsin. İstediğinden fazla yemek, deneyimi daha ilginç hâle getirmiyor.
Akşama doğru Kaleiçi’ne geliyoruz. Günün scooter’lı kısmı burada bitebilir. Akşam yemeği, iki sürüş arasına sıkıştırılmış kısa bir mola olmak zorunda değil.
Meyhaneyi “sadece yerliler gelir” iddiasına göre değil, orada kalmak isteyip istemediğimize göre seçiyoruz. Menüye bakıyor, fiyatları netleştiriyor, siparişe nelerin dahil olduğunu soruyoruz. Balık kilo üzerinden fiyatlandırılıyorsa pişirilmeden önce porsiyonu ve fiyatı konuşuyoruz.
Diyelim ki gerçekten Rusça menü yok. Sorun değil. Mezeleri göstermelerini isteyebilir, çeviri uygulamasını açabilir ve bütün tezgâhı sipariş etmek yerine birkaç tabakla başlayabilirsin.
Yerel lezzetler arasında hibeşi aramakta fayda var. Antalya’ya özgü bu lezzet; tahin, sarımsak, limon, kimyon ve kırmızı biberle hazırlanıyor. Hem meze olarak hem de başka yemeklerin yanında sos olarak sunulabiliyor.
Ortaya küçük bir tabak koy, ekmekten bir parça kopar ve tadına bak. Sonra ne istediğine karar ver.
Meyhanenin güzel tarafı, akşam yemeğinin hemen bitmesi gerekmemesi. Sohbet edebilir, ara verebilir, biraz daha sipariş verebilirsin. Ya da birkaç mezenin sana yettiğini fark edebilirsin.
Lavanta Ride olarak burada istisnası olmayan bir kuralımız var: alkol içmeyi planlıyorsan dönüşünü scooter kullanmadan ayarla. Sürüşü nerede ve hangi koşullarda sonlandırabileceğini önceden kontrol et; eve ya da otele taksiyle veya toplu taşımayla dön. Daha sonra scooter kullanacaksan akşam yemeğine alkol eşlik etmesin.
Günün sonunda telefonunda beklediğinden az fotoğraf olabilir. Pide çok hızlı bitmiştir. Pazarda ellerin doludur. Meyhanede sohbet, ekrandan daha ilginç gelmiştir.
Ama artık sana ait işaretler vardır: yeniden gitmek istediğin bir pazar, bir dahaki sefere tanıyacağın bir tabela, eskiden menüde görüp geçtiğin bir yemek.
Belki küçük bir alışveriş poşeti de vardır. Yalnız onu gidona asma. Aldıkların, scooter’ın bagaj için ayrılmış bölümüne güvenli biçimde yerleştirebileceğin kadar olsun. Daha büyük bir sebze alışverişi için başka bir ulaşım seçeneğiyle geri dönmek daha iyi.
Bu yazı dizisine, Türkiye’nin otel kapısında bitmediği fikriyle başladık. Bir lezzet rotası bunu uzun uzun tartışmadan gösterebiliyor.
Şehri tanımak için her zaman uzağa gitmek gerekmiyor. Bazen bir sonraki sokağa dönmek, park etmek ve “Bugün ne pişiyor?” diye sormak yeterli.
Yarın açık büfede yine tanıdık zeytinleri bulacaksın. Ama artık şehrin başka bir menüsü daha olduğunu bileceksin.
