Alarm 5.30’da çalıyor. İlk birkaç saniye bu fikre neden evet dediğini hatırlamıyorsun. Tatilde insan uyumaz mı? Kahvaltı henüz başlamamış, dışarısı karanlık, üstelik Kaleiçi bir yere gitmiyor.
Gitmiyor. Ama birkaç saat sonra bambaşka görünecek.
Gündüz fotoğraf çekenlerin arasından geçecek, vitrinlerin önünde duracak, restoranlardan gelen davetlerin hangisine gülümseyerek karşılık vereceğini düşüneceksin. Şimdiyse dükkânlar açılmadan, ilk tur grupları gelmeden Kaleiçi’ni görmek istiyorsun.
Lavanta Ride olarak daha önce otel kapısından dışarı çıkmayı, Termessos’a tırmanmayı ve Antalya’yı sofrada tanımayı önerdik. Bu kez uzağa gitmene gerek yok. Biraz erken gelmen yeterli.
Baştan anlaşalım: “Kalabalıktan önce” demek, tamamen boş sokaklar vaat etmek değil. Sonuçta sen de oradasın. Bu, şehri ziyaretçilerin henüz günün temposunu belirlemediği bir saatte görme daveti.
Kaleiçi’ne scooter’la geliyoruz ama gezinin kendisini yürüyerek yapıyoruz. Park etmeye izin verilen ve hizmet koşullarına göre kiralamayı sonlandırabileceğin bir yerde scooter’ı bırak. Bundan sonra motora ihtiyacımız yok. Görmeye geldiğimiz ayrıntıları yürürken fark etmek daha kolay.
Başlangıç noktamız Hadrian Kapısı, diğer adıyla Üçkapılar. Kaleiçi’ne buradan girebilirsin. Roma döneminden kalan kapı, MS 130 yılında İmparator Hadrian onuruna yapılmış.
Gündüz burada kadraja kimse girmeden fotoğraf çekmek için bekleyebilirsin. Sabahsa hemen fotoğraf çekmen bile gerekmiyor. Biraz dur, kemerlere bak, nereye bastığına dikkat et, sonra içeri geç.
Yürüyüşe güzel bir saat seçerken kolayca unutulan mevsimlik bir ayrıntı var: kasım ayında sabah altıda hava hâlâ karanlık. Antalya’da güneş ayın başında yaklaşık 7.20’de, ayın sonunda ise 7.50’ye doğru doğuyor. Yani sonbahar yürüyüşü sokak lambalarının ışığında başlıyor. Doğrudan gün ışığında yürümek istersen başlangıcı gün doğumuna yaklaştır.
Biz şimdilik altıda kalalım. Bu karanlığın da kendine ait bir havası var. Yeter ki en gizemli ara sokağı bulmaya çalışmak yerine aydınlatılmış güzergâhlardan ilerle.
Kapıdan geçtikten sonra telefonu cebine koy. Haritaya yine ihtiyacın olacak ama önümüzdeki birkaç dakika onsuz da yapabilirsin.
Kapalı bir dükkânın eşiğinde oturan bir kedi düşün. Seni gördüğüne pek şaşırmış görünmüyor. Belki biraz rahatsız: yer boşmuş, sabah sakin geçiyormuş, şimdi biri gelip yolunun ortasında durmuş.
İleriden taşın üzerinde dönen tekerleklerin sesi geliyor. Birinin mesaisi başlıyor. Yakında bir kapı açılıyor, anahtarlar şıngırdıyor, kısa bir selam duyuluyor.
Erken gelmenin anlamı bu. “Gerçek Antalya’yı” bulmak değil; gündüz gördüğün Antalya daha az gerçekmiş gibi. Sadece daha sonra konuşmaların, müziğin ve kendi telaşının arasında kaybolacak ayrıntıları fark ediyorsun.
Burada misafir olduğunu unutmamak önemli. Pencerelerden içeri bakma, güzel bir kare uğruna özel avlulara girme, sokağı süpüren birini izinsiz fotoğraf çekiminin konusu yapma. Sen erken kalktın diye şehir bir film setine dönüşmedi.
Yavaş yavaş eski limana doğru iniyoruz. Bir dönüşten emin değilsen haritayı açıp “Kaleiçi Marina” yaz. Tanımadığın bir şehirde yardım almadan yol bulabildiğini kanıtlamana gerek yok.
Tarihi liman, Kaleiçi’nin başlıca duraklarından biri. Korunaklı koyda, gündüz kıyı boyunca tura çıkan gezi tekneleri bulunuyor.
Ama biz şimdi tur satın almaya gelmedik.
Su kenarında geçişi ya da çalışanları engellemeyeceğin, erişime açık bir yer bul ve dur. Teknelerin belli belirsiz hareketini, gerilen halatları, suyun üzerindeki ışığı izle.
Etkileyici bir manzara beklemek zorunda değilsin. Sabah kapalı olabilir. Gökyüzü pembe olmayabilir, suyun üzerinde fotoğraflık bir sis bulunmayabilir. Bazen önünde yalnızca bir koy, birkaç tekne ve kendi işiyle uğraşan biri vardır.
Bu da yeterli.
Bize o kadar sık “en güzel manzara” ve “unutulmaz nokta” öneriliyor ki sıradan, sakin bir yer yetersiz gelmeye başlayabiliyor. Sabahın erken saatlerindeki Kaleiçi, bu alışkanlıktan biraz uzaklaşma fırsatı veriyor.
Limandan sonra yeniden yukarı çıkıyoruz. Özellikle gece yağmur yağdıysa basamaklarda ve eğimli sokaklarda acele etme. Rahat ayakkabı seçtiğine sevineceğin bölüm burası.
Sıradaki durağımız Hıdırlık Kulesi ve Karaalioğlu Parkı çevresi. İkinci yüzyıldan kalan kule, Kaleiçi surlarının güneybatı ucunda, parkın ve deniz manzarasının yanında yer alıyor.
Planını kulenin içine girmek üzerine kurma; bu yürüyüş için dışarıdaki alan bize yetiyor. Bir bölüme erişim kapalıysa bariyerin etrafından dolaşmaya çalışmadan yolumuza devam ediyoruz.
Burası, sokak lambalarına artık ihtiyaç duymadığın anı fark etmek için güzel bir yer. Önce yakındaki cephelerin ayrıntıları beliriyor. Sonra denizin rengi değişiyor. Bir süre sonra, başlangıçtaki kadar dikkatle yere bakmadan yürüdüğünü anlıyorsun.
Belki de ilk kez burada telefonu çıkarmak isteyeceksin.
Bir fotoğraf çek. Sonra telefonu kaldırıp biraz daha bak. Bu kez görüntüyü kaydetmeye çalışmadan.
Şimdi kahve ve yiyecek bir şeyler zamanı. Ama küçük bir ayrıntı var: dükkânlar açılmadan gelmeyi biz seçtik. Dolayısıyla bütün kafelerin bizi bekliyor olmasını da isteyemeyiz.
Çalışma saatini kontrol etmeden bütün rotayı tek bir mekâna bağlama. Seçtiğin yer kapalıysa yürüyüş başarısız olmuş sayılmaz. Kaleiçi’nin dışındaki daha hareketli caddelere geçebilir ya da biraz bekleyebilirsin.
Açık bir fırın veya kafe bulduğunda yürüyüşten sonra canın ne istiyorsa onu söyle: çay, kahve, bir hamur işi, sade bir kahvaltı. Bunu da kültür programının yeni bir maddesine çevirmek zorunda değilsin.
Oturuyorsun ve ancak o zaman biraz yorulduğunu fark ediyorsun. Güzel bir yorgunluk. Başkaları kahvaltıya kalkıp kalkmamaya karar verirken sen eski şehrin içinden geçmiş, suya inmiş ve yeniden yukarı çıkmışsın.
En güzel tarafı da günün neredeyse tamamının hâlâ önünde olması.
Kahvaltıdan sonra Kaleiçi yavaş yavaş tanıdık hâline dönüyor. Kapılar açılıyor, dükkânların önüne ürünler çıkarılıyor, biri otelini arıyor, bir başkası oturacağı masayı seçiyor.
Ve anlıyorsun ki erken yürüyüş şehri değil, senin ona bakışını değiştirmiş.
Vitrinin arkasında sabahki kapalı kepenkleri hatırlıyorsun. Kalabalık sokakta, birkaç saat önce duyduğun kısa selamı. İnsanların şimdi fotoğraf çektiği yerdeyse bütün bunlarla hiç ilgilenmeyen bir kedi oturuyordu.
Kalabilir, günü burada geçirebilirsin. Sevdiğin sokaklara dönebilir, açıldıktan sonra bir müzeye uğrayabilir, öğle yemeği yiyebilirsin. Ya da rotayı bitirip kendi planına devam edebilirsin. Erken başlamak, tükenene kadar yürümek zorunda olduğun anlamına gelmiyor.
Bu gezinin tek bir kuralı var: sabahı aceleye getirme.
Uykunu alamadıysan güzel bir fikir uğruna scooter kullanma. Başka bir yolla gel ya da yürüyüşü başka güne bırak. Sağanak varsa müze ve kafelerden oluşan rotamızı seç. Uyumak istiyorsan uyu; Kaleiçi yerinde kalacak.
Ama bir sabah, saat altıda gelmeyi yine de dene.
Boş bir sokağın fotoğrafını çekmek için değil. Henüz kimsenin sana ne yapman gerektiğini önermediği bir saatte yürümek, taşların üzerindeki adımlarını dinlemek ve kedilere yol vermek için.
