Antalya’da kimse scooter’ı “bugün bir taksinin kapısına çarparım” ya da “tramvay raylarında kayarım” diye kiralamıyor. Ama başınıza gelirse, ilk 15 dakika hikâyenin nasıl biteceğini belirler: sigortanın karşıladığı bir tamir — ya da haftalarca süren bir hukuki uğraş.
Adım adım anlatıyoruz: kimi arayacaksınız, neyi fotoğraflayacaksınız, ne söyleyeceksiniz — ve daha önemlisi, ne söylemeyeceksiniz.
Türkiye’de anlaşmalı tutanağın karşılığı Kaza Tespit Tutanağı’dır: sürücülerin polis çağırmadan kendi aralarında doldurduğu belge. Yalnızca dört koşulun tamamı sağlanırsa geçerlidir: hasar yalnızca maddi, iki taraf da olayın oluş şeklinde hemfikir, ikisinin de doğru sınıfta geçerli ehliyeti ve geçerli trafik sigortası var.
Şu durumlarda polis şart:
Dil bariyeri devredeyse kural netleşir: anlaşmalı tutanakla uğraşmayın, polis çağırın. Trafik Kaza Raporu; sigorta şirketleri, kiralama firmaları ve mahkemeler nezdinde tartışmasız kabul gören tek belgedir.
Kimi arayacaksınız: 112 — tüm telefonlardan ücretsiz, tek numara. Doğrudan hatlar: 155 Polis İmdat (şehir içi), 156 Jandarma (otoyollar ve kırsal bölgeler).
Telefon zaten elinizde — işe koyun. Gereğinden fazla çekin:
Karşı sürücü belgelerinin fotoğraflanmasına karşı mı çıkıyor? Polis çağırmak için bir neden daha.
Karşı tarafla yalnızca bilgi alışverişi yapın. Kusurun kimde olduğunu tartışmayın. Kaza yerinde söylenen “kusura bakmayın, görmedim” cümlesi kusur kabulü sayılır ve tutanağa yansır.
Polise yalnızca olguları anlatın. Seyir yönü, hız (“yavaş gidiyordum” olur, “uçuyordum” olmaz), ne gördüyseniz o. Soruyu anlamadıysanız başınızı sallamayın.
Asla boş form imzalamayın. Okuyamadığınız bir belgeyi imzalamayın. İmzadan önce doldurulmuş tutanağın tamamını fotoğraflayın.
Karşı taraf yabancıysa — birkaç İngilizce cümle:
112’yi aradıktan hemen sonra Lavanta desteğe yazın. Uygulama içi sohbette bot yok: Antalya ofisindeki gerçek çalışanlar yanıtlıyor, 7/24. Durumunuza göre ne yapacağınızı adım adım söylerler — ve başvurunuz o andan itibaren kayıt altındadır.
Her zaman yanınızda olması gereken üç şey: kimlik veya pasaport, ehliyet ve kiralama sözleşmesi (uygulamada).
Ehliyet konusu ayrı bir parantez hak ediyor — en çok hata burada yapılıyor. 50 cc’ye kadar mopedler için B sınıfı ehliyet yeterli; M sınıfını zaten kapsar. 125 cc için A1 gerekir. En az iki yıllık B ehliyeti olanlar, sürücü kursunda direksiyon eğitimini tamamlayıp ehliyetlerine A1 şerhi işleterek 125 cc’ye kadar motosiklet kullanabilir. Yanlış ehliyet sınıfının üç sonucu vardır: anlaşmalı tutanak geçersiz sayılır, sigorta ödemeyi reddedebilir ve “ehliyetsiz araç kullanmaktan” ceza yazılır.
Asıl tuzak şurada. Her Lavanta scooter’ında trafik sigortası — zorunlu mali sorumluluk sigortası — vardır. Ama bu sigorta size ödeme yapmaz. Karşı tarafın zararını karşılar: aracı, sağlığı, malı. Sizin scooter’ınız ve yaralanmalarınız kapsam dışıdır.
Senaryolara göre tablo:
Yaralanmalarınız her senaryoda kendi sağlık/seyahat sigortanıza girer. Asistans hattınızı aynı gün arayın: sizi anlaşmalı hastaneye yönlendirir ve hangi belgeleri toplayacağınızı söyler. Tüm fişleri, raporları ve epikrizleri saklayın — onlarsız tazminat ödenmez.
“Kendi kendime düştüm.” Islak parke, tramvay rayı, virajdaki kum — Antalya klasiği. Tek taraflı kazalarda anlaşmalı tutanak düzenlenemez: polisi arayın (112); yoksa ne kiralama firmasına ne sigortaya sunacağınız resmi belge olur. Yaralandıysanız hastaneden adli rapor isteyin — yaralanmanızın resmi tıbbi kaydıdır.
Yaya çarptınız ya da yaralı var. Yalnızca polis ve ambulans — “arada halledelim” yok. Türkiye’de yaralamalı kazalar idari mesele olmaktan çıkar: taksirle yaralamadan cezai sorumluluk gündeme gelebilir. Hemen avukat bulun; yabancıysanız konsolosluğunuzu arayın. Şakaya gelmez.
Alkol. Sürüş öncesi tek bardak bira bile üç kat kötü fikir: refleksler, ceza ve garantili “kusurlu” statüsü. Polis olay yerinde alkol testi yapar. Testi reddetmek ayrı bir ihlaldir: para cezası ve ehliyete el konulması — üstelik tutanakta alkolmetredeki herhangi bir rakamdan daha kötü görünür.
Sadece telefon numarası verip ayrılabilir miyiz? Hayır. Sözlü anlaşmanın hukuki değeri yoktur: tutanaksız sigorta ödeme yapmaz; karşı taraf daha sonra sizi “kaza yerinden kaçmakla” suçlayabilir.
“Nakitle çözelim” diyorlar. Kabul etmeli miyim? Kusurlu sizseniz ve hasar gerçekten küçükse bu seçenek var — ama tarafların birbirinden alacağı kalmadığına dair yazılı belge alın. Zarar gören sizseniz neredeyse her zaman hayır: gerçek hasar bedelini ancak serviste öğrenirsiniz.
Scooter için hangi ehliyet gerekli? 50 cc’ye kadar B sınıfı yeterli; 125 cc için A1 şart (en az iki yıllık B + direksiyon eğitimiyle ehliyete A1 şerhi işletilebilir).
Scooter’ın sigortası benim tedavimi öder mi? Hayır — trafik sigortası karşı tarafa öder. Sizin tedaviniz kendi sağlık/seyahat sigortanızdan karşılanır.
Karşı tarafla dil sorunu yaşıyorum. Ne yapmalıyım? Polisten tercüman isteyin — bu bir hak, lütuf değil. Ve Lavanta desteğe yazın; iletişimi birlikte kurarız.
Kusurluysam ne olur? Maddi kısmı scooter’ın poliçesi karşılar; kiralama firmasına karşı yükümlülükleriniz sözleşmeye göre yürür. Ancak yaralı varsa taksirle yaralamadan cezai sorumluluk doğabilir — o noktada avukat şart, amatörlük değil.
Kaza kötü bir senaryo ama yönetilebilir bir senaryo. Sürücülerin sorunlarının yarısı kazanın kendisi değil; panik, körü körüne imzalanan kâğıtlar ve çekilmeyen fotoğraflardır. Scooter’ınızı Lavanta’dan kiralayın: sigortalı araç ve ne yapacağınızı adım adım söyleyecek canlı 7/24 destek yanınızda olur. Gerisi bu rehberde. Yola çıkmadan önce kaydedin — kazadan sonra değil.
